{"id":1160,"date":"2022-09-08T20:32:39","date_gmt":"2022-09-08T18:32:39","guid":{"rendered":"https:\/\/lemanskills.com\/transactional-analysts-story-contracting\/"},"modified":"2024-07-02T15:19:43","modified_gmt":"2024-07-02T13:19:43","slug":"historie-analityka-transakcyjnego-kontraktowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lemanskills.com\/pl\/historie-analityka-transakcyjnego-kontraktowanie\/","title":{"rendered":"Historie Analityka Transakcyjnego: Kontraktowanie"},"content":{"rendered":"\r\n

Jako wielka or\u0119downiczka Analizy Transakcyjnej (AT)<\/strong> zamierzam w prosty i zrozumia\u0142y spos\u00f3b dzieli\u0107 si\u0119 narz\u0119dziami lub elementami z niej, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce ka\u017cdy, niezale\u017cnie od tego, czym si\u0119 zajmuje w \u017cyciu zawodowym mo\u017ce z niej korzysta\u0107. I wcale nie trzeba by\u0107 psychologiem, aby u\u017cywa\u0107 AT<\/strong>, szczeg\u00f3lnie w przypadku korzystania z narz\u0119dzia, jakim jest kontraktowanie<\/strong>, o kt\u00f3rym mowa w dzisiejszym artykule.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

AT jako teoria zosta\u0142a opracowana przez Erica Berne’a w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. By\u0142a to w\u00f3wczas metoda czysto psychoterapeutyczna, ale bardzo szybko ludzie zdali sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017cna j\u0105 z powodzeniem stosowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie edukacyjnym i organizacyjnym. U\u017cywam narz\u0119dzi AT do rozwoju osobistego, ale tak\u017ce w organizacjach, kt\u00f3re wspieram, a przede wszystkim pokazuj\u0119 przy ich u\u017cyciu managerom tego, jak by\u0107 m\u0105drzejszym liderem, lepiej rozumie\u0107 swoich ludzi i wiedzie\u0107 wi\u0119cej o tym, dlaczego i w jakich okoliczno\u015bciach pracownicy reaguj\u0105 w okre\u015blony spos\u00f3b.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwszym narz\u0119dziem, kt\u00f3re uzna\u0142am za szczeg\u00f3lnie przydatne, jest kontraktowanie. <\/strong>Ucz\u0119 go, kiedy mog\u0119 i przekazuj\u0119 t\u0119 wiedz\u0119 komu tylko mog\u0119, bo widz\u0119, jak bardzo mo\u017ce zmieni\u0107 relacje, spos\u00f3b komunikowania si\u0119 czy pracy w zespole to, kiedy bardziej zwracamy uwag\u0119 na struktur\u0119 tego, jak ze sob\u0105 rozmawiamy. Ochrania to ludzi przed zgadywaniem, marnowaniem czasu<\/strong> na szukanie w\u0142a\u015bciwej osoby lub w\u0142a\u015bciwych informacji czy graniem w gry psychologiczne<\/strong>. W tym artykule przedstawi\u0119 podstawowe informacje o narz\u0119dziu oraz odpowiem na pytanie DLACZEGO warto go u\u017cywa\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Czym jest kontrakt wed\u0142ug Erica Berne’a? Poziomy kontraktu<\/strong><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kontraktowanie jest narz\u0119dziem.<\/strong> Mo\u017ce mie\u0107 inn\u0105 warto\u015b\u0107 dla ka\u017cdej osoby, kt\u00f3ra z niej korzysta, poniewa\u017c ka\u017cdy z nas ma inne potrzeby, preferencje my\u015blenia, osobowo\u015b\u0107 i \u015brodowisko, w kt\u00f3rym si\u0119 wychowa\u0142 lub w kt\u00f3rym obecnie \u017cyje i pracuje. Kontrakt to umowa mi\u0119dzy dwiema (lub wi\u0119cej) stronami, w kt\u00f3rej ka\u017cda ze stron zgadza si\u0119 zrobi\u0107 okre\u015blon\u0105 rzecz.<\/strong> Do\u015b\u0107 podobny do zwyk\u0142ej definicji kontraktu, tj. np. podpisuj\u0105c umow\u0119 o prac\u0119, zgadzamy si\u0119 na wykonanie okre\u015blonej listy zada\u0144, a organizacja zgadza si\u0119 zap\u0142aci\u0107 nam za to okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 pieni\u0119dzy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n


Ale kontraktowanie u Berna to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko transakcja. Ma wi\u0119cej warstw, pod powierzchni\u0105 jest wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw na cz\u0142owieka w przysz\u0142o\u015bci. Berne m\u00f3wi, \u017ce istniej\u0105 3 podstawowe poziomy dobrego kontraktu: administracyjny, profesjonalny i psychologiczny<\/strong>. Wszystkie 3 musz\u0105 by\u0107 zabezpieczone, \u017ceby\u015bmy mogli m\u00f3wi\u0107 o dobrym, pe\u0142nym kontrakcie.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Poziomy kontraktu wg Erica Berne’a

<\/em><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Dla wyja\u015bnienia wyobra\u017amy sobie przyk\u0142ad nowego pracownika w zespole.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na poziomie administracyjnym <\/strong>przeka\u017cemy nowemu pracownikowi umow\u0119 o prac\u0119, informacje o terminach wyp\u0142acanego wynagrodzenia, systemie premiowym, benefitach, godzinach pracy, procedurach obowi\u0105zuj\u0105cych w danej organizacji. Opowiemy po kr\u00f3tce o strukturze organizacyjnej, o narz\u0119dziach, z kt\u00f3rych korzystamy do komunikacji w firmie. Zasadniczo wszystkie szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re nowy pracownik powinien zna\u0107, aby rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na poziomie profesjonalnym <\/strong>ustalimy z nowym pracownikiem spos\u00f3b pracy, zakres obowi\u0105zk\u00f3w i zakresu decyzji, kt\u00f3re b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 samodzielnie podejmowa\u0107 na swoim stanowisku. Cele, zadania i KPI, sposoby i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 raportowania, a tak\u017ce cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i spos\u00f3b spotykania si\u0119 1:1 i w zespole. Jasne musi by\u0107, jakie cele i zakres zada\u0144 realizuje nasz zesp\u00f3\u0142, a jakie inne zespo\u0142y, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracujemy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na poziomie psychologicznym <\/strong>porozmawiamy o oczekiwaniach obu stron, potrzebach, do\u015bwiadczeniach z przesz\u0142o\u015bci (dobrych i\/lub z\u0142ych) z decyzj\u0105 co zachowa\u0107, a co wyci\u0105\u0107 z dotychczasowej wsp\u00f3\u0142pracy. To przestrze\u0144, w kt\u00f3rej rozmawiamy o motywacji, warto\u015bciach i wszystkich rzeczach, kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cne w my\u015bl mo\u017cliwie najlepszego dbania o komfort i efektywno\u015b\u0107 pracy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwsze dwa poziomy s\u0105 do\u015b\u0107 proste, intuicyjne i wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas mniej wi\u0119cej je pokrywa. Ten ostatni mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 najtrudniejszy, poniewa\u017c potrzebujemy wi\u0119cej wgl\u0105du, umiej\u0119tno\u015bci coachingowych, potrzebujemy uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0107 i by\u0107 otwartym na drug\u0105 osob\u0119, aby zabezpieczy\u0107 to odpowiednio. To mo\u017ce by\u0107 trudne – czasami ludzie nie chc\u0105 o tym m\u00f3wi\u0107, ale wa\u017cne jest, aby wzi\u0105\u0107 ten poziom pod uwag\u0119. Bez tego b\u0119dziemy polega\u0107 na domys\u0142ach i przekonaniach, zamiast na faktach i rzeczywistych potrzebach<\/strong> nowej osoby. Czasami mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce poziom psychologiczny nie b\u0119dzie w przypadku nowego pracownika od razu w ca\u0142o\u015bci zabezpieczony, \u017ce trzeba b\u0119dzie do niego wr\u00f3ci\u0107 i by\u0107 mo\u017ce rekontraktowa\u0107 niekt\u00f3re elementy, jak ju\u017c zbudujemy wi\u0119kszy poziom zaufania.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ka\u017cdy przypadek jest inny, wiele zale\u017cy od rodzaju sytuacji, tego, kogo mamy po drugiej stronie i w jakich warunkach si\u0119 znajdujemy. Ale po to jest w\u0142a\u015bnie kontraktowanie, \u017ceby odpowiedzie\u0107 na wszystkie te elementy<\/strong> i sprawi\u0107, \u017ceby na koniec dnia to, co ma by\u0107 zrobione by\u0142o zrobione w mo\u017cliwie najlepszej energii.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jakie s\u0105 zasady dobrego kontraktu?<\/strong><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n

Kiedy my\u015blimy o kontraktowaniu, jest kilka element\u00f3w, o kt\u00f3re potrzebujemy zadba\u0107 za ka\u017cdym razem, kiedy podchodzimy do tego procesu. Nawet je\u015bli kontraktujemy si\u0119 z drug\u0105 stron\u0105 na jak\u0105\u015b mikrorzecz (np. jedno zadanie) to wymaga to sprawdzenia czy wsztstkie poni\u017csze elementy b\u0119d\u0105 zabezpieczone.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
  1. Obie (lub wi\u0119cej) strony kontraktu musz\u0105 by\u0107 zaanga\u017cowane i zgodne, co do tego, co chc\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107. <\/strong>Zanim si\u0119 na co\u015b zgodzimy, potrzebujemy ze sob\u0105 sprawdzi\u0107 czy mamy mo\u017cliwo\u015bci (np. czas), aby zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w realizacj\u0119 konktraktu na 100%. Je\u015bli nie mamy wystarczaj\u0105co du\u017co przestrzeni, czasu, pieni\u0119dzy itp., b\u0119dziemy (cz\u0119sto w niesko\u0144czono\u015b\u0107) odk\u0142ada\u0107 zadanie na p\u00f3\u017aniej. Co jest nie fair w stosunku do drugiej osoby, ale tak\u017ce do nas samych, bo mo\u017cemy wprowadza\u0107 si\u0119 takim zachowaniem w poczucie winy, kt\u00f3re do przyjemnych nie nale\u017cy.<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n
  2. Sprawiedliwa wymiana. <\/strong>To poj\u0119cie nie oznacza, \u017ce za ka\u017cdym razem wszystko musi by\u0107 podzielone po r\u00f3wno, 50:50. Sprawiedliwo\u015b\u0107 (czy uczciwo\u015b\u0107) mo\u017ce dla ka\u017cdego oznacza\u0107 co\u015b innego, dlatego musimy ustali\u0107, kto b\u0119dzie zajmowa\u0142 si\u0119 czym, kiedy i jaki cel chcieliby\u015bmy wsp\u00f3lnie osi\u0105gn\u0105\u0107 na koniec dnia.

    <\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n
  3. Kompetencje. <\/strong>Wszystkie strony umowy potrzebuj\u0105 mie\u0107 umiej\u0119tno\u015bci, zdolno\u015bci do robienia tego, na co si\u0119 zgadzaj\u0105. Je\u015bli konieczne jest wzmocnienie swoich umiej\u0119tno\u015bci, aby to zrobi\u0107, to w porz\u0105dku, ale musimy to ustali\u0107 podczas kontraktowania tak, \u017ceby uzyska\u0107 transparentno\u015b\u0107 niezb\u0119dn\u0105 do wykonania zadania.

    <\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n
  4. Zgodno\u015b\u0107. <\/strong>Kontraktuj\u0105c si\u0119 z innymi musimy mie\u0107 na uwadze zar\u00f3wno przepisy prawa, jak i normy spo\u0142eczne czy organizacyjne. Wa\u017cne jest tak\u017ce branie pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cnych perspektyw, aby mie\u0107 pe\u0142ny kontekst sytuacji (tj. np. pracownika i organizacji \u2013 je\u015bli jest to sytuacja organizacyjna).

    <\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Je\u015bli uwzgl\u0119dnimy to wszystko, kontrakt b\u0119dzie w pe\u0142ni przejrzysty, b\u0119dzie mia\u0142 dobre intencje i na celu to, \u017ceby stworzy\u0107 warto\u015b\u0107 dla zaanga\u017cowanych stron i\/lub dla kogo\u015b innego w wyniku wsp\u00f3lnej pracy.<\/p>\r\n

     <\/p>\r\n

     <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

    Kontraktowanie – gdzie mog\u0119 tego u\u017cy\u0107?<\/strong><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

     <\/p>\r\n

     <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Z kontrakt\u00f3w mo\u017cna korzysta\u0107 praktycznie wsz\u0119dzie, na tym polega ich magia. To naprawd\u0119 uniwersalne narz\u0119dzie i to od naszych indywidualnych potrzeb zale\u017cy, gdzie chcemy je wypr\u00f3bowa\u0107 i wdro\u017cy\u0107. Obszary zastosowania mog\u0105 by\u0107 prywatne lub zawodowe<\/strong> – poni\u017cej kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\r\n

     <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n